Wykrywanie nieszczelności i detekcja gazów
Tematyka wykrywania nieszczelności w instalacjach gazowych jest niezwykle ważna, bo łączy się z bezpieczeństwem użytkowników gazu. Wykrywanie nieszczelności to z jednej strony przeciwdziałanie powstawaniu wycieków gazów, ale też diagnozowanie ich przyczyn i aktywne reagowanie na tego typu zdarzenia.
Tematem wykrywania i przeciwdziałania powstawania nieszczelności w instalacjach gazowych zajmuje się branża detekcji gazów.
Profesjonalne usługi projektowania systemów detekcji gazów są zwykle kierowane do firm korzystających z instalacji gazowych w procesach produkcyjnych. Urządzenia detekcyjne wraz z fachową wiedzą docierają również w uproszczonej formie do zastosowań indywidualnych w domach jednorodzinnych. Dzięki nim nawet prywatni użytkownicy korzystający z gazu mogą czuć się bezpieczni. By tak się stało warto poznać kilka zasad rządzących zastosowaniem tych nieraz prostych rozwiązań i urządzeń. Szczegóły w dalszej części artykułu.
Woda ze środkiem pieniącym
Najprostszym i bardzo skutecznym sposobem wykrywania nieszczelności w instalacjach gazu płynnego jest spryskanie połączenia rozcieńczonym wodą środkiem pieniącym. Najlepiej użyć do tego środek, który każdy z nas ma pod ręką, na przykład zwykły płyn do naczyń, szampon lub inny płyn pieniący. Po zmieszaniu go z wodą powstanie substancja, która doskonale sprawdzi się do kontroli szczelności połączeń gazowych. Spryskanie ich tym płynem w przypadku ulatniania się gazu spowoduje powstanie pęcherzyków. Środek pieniący zapewni, że będą one bardziej widoczne i dłużej utrzymają się na powierzchni urządzenia jeszcze dokładniej wskazując zarówno miejsce jak i sam fakt ulatnia się gazu.
Domowy sposób kontroli instalacji gazowej - jak to zrobić?
Aby ten sposób był wygodny w zastosowaniu warto przygotować sobie podręczny zestaw kontroli szczelności po połączeniu elementów instalacji gazowej. Jest to szczególnie ważne po każdej wymianie butli w domowych instalacjach gazu płynnego zasilanym płynnym gazem propan lub propan-butan. Każdorazowe sprawdzenie połączenia za pomocą środka pieniącego zapewnia użytkownikom bezpieczne korzystanie z gazu. Jako podręczny zestaw kontroli szczelności możesz użyć pozostałą po płynie do szyb butelkę z pompką. Dzięki niej będzie łatwo korzystać z tak przyrządzonego płynu. Wystarczy on na pewno na dłużej, niż jednorazowe sprawdzenie szczelności.
Nadaje się to idealnie do kontroli połączeń po każdorazowej wymianie butli, podłączeniu nowej butli z reduktorem, czy wszelkich bieżących kontroli szczelności zwykłej domowej instalacji butlowej, zawsze gdy tylko zajdzie taka potrzeba. Może ona zostać wywołana nawet niezbyt intensywnym zapachem wydobywającego się gazu. Wydostający się z instalacji nawet w niewielkiej ilości gaz dzięki dodawanej do niego substancji zwanej nawaniaczem poinformuje Cię o konieczności sprawdzenia prawidłowości działania instalacji.
Pianka do kontroli szczelności w sprayu
O ile podstawowy prosty tester szczelności gazu możemy wykonać sami na za pomocą wody i środka pieniącego wlanego do butelki z pompką, to równie dobrze możemy wykorzystać gotowe środki. Własnoręcznie przygotowaną pianę możesz zastąpić profesjonalnym środkiem pieniącym w sprayu, jaki znajdziesz na naszej stronie: ekogaz.com/wykrywacz-nieszczelnosci-gok.
Jest po środek pieniący w opakowaniu od ciśnieniem, który po spryskaniu pozostanie neutralny i spłynie po powierzchni instalacji, butli, czy reduktora nie pozostawiając lepkich śladów i pozostałości, które mogą pojawić się we wcześniej opisanym przypadku. Niewielką butelką ze środkiem pieniącym w spray’u możesz przechowywać w miejscu umieszczenia butli gazowej i stosować przy każdorazowej jej wymianie. To jeden z najprostszych, ale skuteczny w swoim działaniu sposób na sprawdzenie szczelności domowej instalacji gazu płynnego.
Detektory gazu
Detektorem gazu określamy zwykle urządzenie techniczne przeznaczone do pracy w sposób ciągły w celu wykrywania obecności gazów wybuchowych w pomieszczeniu. Wykorzystują zwykle do tego celu półprzewodnikowy lub katalityczny czujnik wyskalowany do określonego rodzaju czynnika. Takie urządzenie może zostać skalibrowane dowolnie w zależności od rodzaju testowanego gazu.
Różnice w rodzajach tych urządzeń dotyczą także ich konstrukcji, które wynikają z możliwości zastosowania w sposób stały lub mobilny. Te wykorzystywane przez ekipy monterskie i instalatorów gazu to zwykle przenośne detektory gazu. Urządzeń tego typu jest dostępnych na rynku kilka do kilkunastu rodzajów w zależności od koncepcji wykonania go przez producenta. Ważną cechą wszystkich detektorów gazu jest ich wysoka czułość półprzewodnikowego czujnika, który wymaga corocznej kalibracji.
Przykładowy przenośny detektor gazu Gastrax.
Ten ręczny miernik gazu znajduje zastosowanie przez: instalatorów i serwisantów kotłów gazowych, osoby zajmujące się eksploatacją i obsługą stacji redukcyjnych i rozdzielni gazu, pracowników działów technicznych administracji domów mieszkalnych, a także kominiarzy. Urządzenie wyposażone jest w półprzewodnikowy czujnik o czułości w zakresie: 50-500 ppm (zależnie od medium) oraz wydajną baterię.
Zdjęcie pochodzi ze strony producenta: www.sapel.com.pl.
Kalibracja czujnika i usługi serwisowe detektorów
Usługi serwisowe związane z kalibracją czujnika detektora włącznie wykonują zwykle:
- producenci detektorów gazu,
- dostawcy lub importerzy tych urządzeń, jeśli posiadają taką usługę w swojej ofercie,
- serwisy urządzeń tego typu, wyspecjalizowane w dziedzinie detekcji gazu.
Kalibracja czujnika daje pewność użytkownikowi detektora, a przede wszystkim użytkownikowi instalacji butlowej, że kontrola szczelności będzie wykonana prawidłowo, bo z użyciem testowanych i kalibrowanych pod kątem odpowiedniego rodzaju czynnika detektora gazu.
Domowe czujniki gazu
Domowe detektory gazu to zwykle urządzenia stacjonarne, montowane na ścianie pomieszczeń, w których wykorzystuje się urządzenia zasilane gazem. Są to urządzenia działające w podobny sposób jak detektory przenośne, czyli aktywujące sygnał dźwiękowy w sytuacji wykrycia w pomieszczeniu gazu o odpowiednim stopniu jego nasycenia. Wśród tych urządzeń również jest wiele modeli i rodzajów, z których większość działa na podobnej zasadzie, a różnice między nimi mogą wynikać przede wszystkim z:
- rodzaju wykrywanego gazu (gaz ziemny i gaz płynny różnią się od siebie)
- czułości i zakresu pomiarowego wykrywania przez niego badanego czynnika,
- sposobu zasilania urządzenia (dostępne są opcje zasilane z sieci 230V lub baterii)
- wielkości i kształtu obudowy (co jest ważnym czynnikiem z punktu widzenia estetyki)
- możliwości podłączenia dodatkowych urządzeń zewnętrznych.
Rodzaj wykrywanego gazu
W zależności od rodzaju wykrywanego gazu detektory różnią się w sposób niezauważalny. To producent decyduje o przeznaczeniu danego urządzenia i wskazuje na rodzaj czynnika, do którego został on fabrycznie dostosowany poprzez odpowiednie wyskalowanie czujnika. Dla użytkownika ta informacja nie służy wyłącznie do tego, aby dopasować go odpowiednio do wykorzystywanego przez niego rodzaju gazu. Ta informacja decyduje przede wszystkim o sposobie umieszczenia detektora w pomieszczeniu.
Detektory przeznaczone do gazów cięższych od powietrza, takich jak propan, czy butan umieszczamy na ścianie blisko podłogi, w odległości 10-20 cm nad podłogą. Robimy to po to, aby cięższe od powietrza gazu mogły być “zauważone” przez nasz detektor. Detektory przeznaczone do wykrywania gazów lżejszych od powietrza, takich jak metan, czyli gaz ziemny umieszczamy w podobnej odległości, ale poniżej sufitu. Lekkie gazy unoszące się w górę mogą wtedy zostać wykryte przez umieszczony tam detektor. Zalecana odległosć instalacji detektora od urządzenia to 1 do 4 m.
Czułość czujnika gazu
Czułość czujnika gazu określana jest w jednostkach cząstek na milion, czyli “parts per million” [ppm]. Ten parametr pozwala nam określić jak bardzo dokładny jest nasz detektor gazu lub ten, którego planujemy nabyć. Im większa dokładność, tym większa pewność, że zostaną wykryte przez niego nawet niewielkie stężenia gazu. To podstawowy parametr tego typu urządzeń, który wymaga kontrolowania. Wraz z upływem czasu precyzja kontroli stężenia może ulec zmianie. To właśnie w celu sprawdzenia i uzyskania wysokiej czułości półprzewodnikowego czujnika urządzenia dokonuje się okresowej kontroli i kalibracji urządzenia. Dzięki temu mamy pewność o poprawności jego odczytu.
Sposób zasilania urządzenia
W zależności od stopnia skomplikowania urządzenia mogą być one zasilane z baterii lub sieci elektrycznej. Każde z tych rozwiązań ma swoje pozytywne i negatywne strony. Baterie wymagają od użytkowników kontroli i wymiany ich w przypadku zużycia. O braku zasilania na szczęście zwykle większość urządzeń informuje świecącą diodą kontrolną lub sygnałem dźwiękowym. W przypadku detektorów zasilanych prądem z sieci o napięciu 230V brak działania jest możliwy tylko w przypadku przerw w dopływie prądu.
Wielkość, masa i kształt obudowy
Ważnymi parametrami detektorów gazu są również ich masa własna, wielkość i kształt obudowy. Zwykle wykonana jest ona z lekkich tworzyw sztucznych, jak na przykład ABS, przez co masa całego urządzenia nie jest znaczna, co ułatwia jego montaż na ścianie. Wielkość i kształt obudowy detektora mają znaczenie zarówno praktyczne jak i estetyczne. Niewielkie urządzenie, które spełnia wszystkie wymagania, aby mogło być skutecznie nie stanie się zbędnym elementem wyposażenia wnętrza, a dyskretnym strażnikiem bezpieczeństwa użytkowników, który ma spełniać określoną funkcję. Tym funkcjom służą zwykle niewielkie wymiary i obłe, nierzucające się w oczy kształty obudowy urządzenia.
Możliwość podłączenia urządzeń zewnętrznych
Dodatkową funkcją detektorów, którą dość rzadko się spotyka w ogólnie dostępnej ofercie importerów dalekowschodnich urządzeń jest możliwość podłączenia zewnętrznych urządzeń, tak zwanych urządzeń peryferyjnych. Taka możliwość dają częściej urządzenia profesjonalne. Służy to rozbudowie systemu detekcji gazu, którego głównym elementem jest detektor. Zastosowany samodzielne służy wyłącznie w celu “wyłapania impulsu”, czyli wykryciu sygnału o ulatniającym się czynniku gazowym. Połączony z innymi urządzenia stanowi zgrany zespół urządzeń wzajemnie współpracujących.
Sam detektor ma wbudowany zwykle generator sygnału dźwiękowego. Wydobywający się z niego dźwięk ma zwykle dość wysoki ton i dużą głośność - średnio na poziomie 85 dB mierzoną z odległości 1 m. W niektórych sytuacjach to jednak nie wystarcza. Wszędzie tam, gdzie detektor nie działa w sprzężeniu z mogącym zareagować na jego sygnał człowiekiem istnieje potrzeba zautomatyzowania systemu i posłużenia się urządzeniem dodatkowym. Taki system daje już pełne bezpieczeństwo. Urządzeniami peryferyjnymi, które mogą zostać podłączone do detektora gazu z dodatkowym wyjściem mogą być na przykład:
- elektrozawory, które umieszczone bezpośrednio na instalacji zasilającej odbiornik gazu odcinają jego dopływ natychmiast po impulsie otrzymanym z detektora,
- dodatkowe sygnalizatory świetlne lub dźwiękowe, na przykład w postaci syreny zewnętrznej lub dzwonka, które poinformują o zaistniałej sytuacji zainteresowane osoby,
- wentylatory i wyciągi powietrza, stosowane głównie w instalacjach przemysłowych, które uruchomione po impulsie z detektora dbają o właściwą wymianę powietrza i usunięcie z pomieszczenia ulatniającego się z instalacji czynnika gazowego.
Zapytaj o domowy detektor gazu lub detekcję przydomową!
Zadzwoń po więcej informacji:
+48 660 046 309
Detekcja przydomowa
Detekcją przydomową nazywamy w naszym sklepie zestaw urządzeń służących do współdziałania w przypadku ulatniania się gazu z instalacji. Polega ono w głównej mierze na aktywnej reakcji za potencjalne zagrożenie wynikające z ulatniania się gazu. Oznacza to zarówno:
- bieżącą kontrolę stężenia czynnika w pomieszczeniu,
- reakcję na odchylenie od normy, czy potencjalne ulatnianie się gazu z instalacji, oraz
- natychmiastowe działanie w celu usunięcia wypływu gazu, a tym samym potencjalnego zagrożenia.
W tym celu konieczne jest użycie detektora gazu z możliwością podłączenia urządzenia zewnętrznego, na przykład elektrozaworu. Zastosowanie zaworu zamykającego z automatycznym wyłącznikiem reagującym na impuls z detektora umożliwia automatyczne zamknięcie dopływu gazu.
Dzieje się to zawsze w przypadku wykrycia przez czujnik ulatniania się gazu do wnętrza pomieszczenia. Dzięki takiemu zestawowi urządzeń tworzymy prosty, a zarazem skuteczny system detekcji gazu, którego zastosowanie możliwe jest już w domowej instalacji gazowej. Nie wymaga on stałego nadzoru w celu reakcji na sygnał z detektora i jest skutecznym systemem ochrony przed wypływem gazu nawet pod nieobecność użytkowników instalacji, czy mieszkańców budynku. Jeśli chcesz poznać bliżej takie rozwiązanie, znajdziesz go w naszym sklepie w kategorii detekcja przydomowa: ekogaz.com/detekcja-przydomowa.
Detekcja przemysłowa
W tej dziedzinie funkcjonuje dziś wielu specjalistów i działa wiele firm, które z wykorzystaniem fachowej wiedzy i własnego doświadczenia doradzają użytkownikom gazu. Uczą oni tego jak bezpiecznie korzystać z czynników gazowych i użytkować instalację oraz jak przeciwdziałać powstawaniu zagrożeń wynikających z rozszczelnień połączeń.
Firmy działające w branży detekcji gazów dostarczają także środki techniczne, które pomagają użytkownikom zapobiegać zagrożeniom. Są to przede wszystkim systemy detekcji oparte o detektory gazu, elektrozawory, syreny alarmowe, czy wentylatory. Połączenie tych urządzeń w postaci gotowej instalacji detekcji gazu wykorzystuje się do zabezpieczenia firm, instytucji, obiektów publicznych, na przykład: garaży podziemnych.
Firmy działające w tej branży działają się w ramach wąskiej specjalizacji, przez co wykazują się dużym stopniem profesjonalizmu i znajomością tematu wykrywania gazów. Jest to niezbędne w tak wymagającej dziedzinie jaką jest zabezpieczenie i detekcja instalacji gazowych. Warto skorzystać z ich doświadczenia i wiedzy w projektowaniu profesjonalnych systemów detekcji przemysłowej.
Jak nie sprawdzać szczelności instalacji gazowej?
Przy okazji tematu detekcji gazu warto zwrócić uwagę na zagrożenia i wspomnieć jak nie powinno się kontrolować stanu i szczelności instalacji gazowej. Szczególnie jest to ważna informacja dla użytkowników domowych instalacji gazowych zasilanych z butli, gdzie ingerencją w szczelność całej instalacji jest już każdorazowa wymiana butli pustej na pełną. Taka operacja wymaga już przeprowadzenia kontroli szczelności połączenia.
Pamiętaj, żeby pod żadnym pozorem nie sprawdzać szczelności połączeń elementów instalacji gazu płynnego za pomocą otwartego ognia. Nie wolno używać do tego celu ognia z zapałek, czy zapalniczki. To podstawowa zasada bezpiecznego korzystania z gazu płynnego, o której nie raz pisaliśmy na naszym blogu, ale każda okazja jest dobra do tego, bo o niej przypominać. Skorzystaj z porad, które przekazujemy w tym artykule i zrób to profesjonalnie i bezpiecznie.
Detekcja nieszczelności instalacji gazowych - podsumowanie
Sposobów kontroli szczelności w instalacjach gazowych jest bardzo wiele każda z opisanych tutaj i zalecanych przez nas, czy to mniej lub bardziej profesjonalnych jest dobra, pod warunkiem, że jest skuteczna, a przede wszystkim bezpieczna dla użytkowników. Pamiętaj jednak, że nic nie zastąpi zdrowego rozsądku, dlatego jeśli masz wiedzę na ten temat umożliwiającą przeprowadzenie takiej kontroli w zakresie działań dostępnych dla użytkownika zrób to bezpiecznie i zgodnie z zasadami. Jeśli nie posiadasz wiedzy na temat bezpiecznej obsługi butli, urządzeń, czy nawet podstawowej domowej instalacji gazu płynnego zgłoś się do osób kompetentnych po radę lub usługę.
Zdobycie nawet podstawowej wiedzy w tej dziedzinie zagwarantuje Ci bezpieczeństwo. Doskonale rozumiemy, że nie każdy musi ją mieć, jednak decydując się na posiadanie w domu, czy firmie instalacji gazowej niezależnie od rodzaju stosowanego w niej czynnika ponosisz odpowiedniość za jej prawidłowe działanie. To samo zresztą dotyczy wszelkich instalacji w użytkowanych przez nas budynkach, czy to gazowych, elektrycznych, czy hydraulicznych. Pamiętaj: Bezpieczeństwo użytkowników jest najważniejsze!